NÂNG CAO HIỂU BIẾT PHÁP LUẬT – CÙNG GIỮ GÌN HÌNH ẢNH CỘNG ĐỒNG NGƯỜI VIỆT NAM TẠI NHẬT BẢN

Ngày 19/9/2026, tại Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản đã diễn ra cuộc họp trao đổi, phổ biến pháp luật dành cho cộng đồng người Việt Nam đang sinh sống, học tập và làm việc tại Nhật Bản.

Cuộc họp có sự tham dự của Công sứ Nguyễn Sáu; Phó Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài Ngô Trịnh Hà; đại diện Hội đồng Luật sư Hà Nội cùng đại diện các hiệp hội, hội đoàn người Việt Nam tại Nhật Bản.

Chương trình tập trung trao đổi nhiều vấn đề pháp lý thiết thực, đặc biệt là những rủi ro mà người Việt Nam có thể gặp phải trong quá trình cư trú, học tập, lao động và sinh hoạt tại Nhật Bản.

NÂNG CAO HIỂU BIẾT PHÁP LUẬT – CHỦ ĐỘNG PHÒNG NGỪA RỦI RO

Một trong những nội dung trọng tâm được trao đổi tại cuộc họp là việc nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật và nhận diện sớm những hành vi có thể dẫn đến rủi ro pháp lý.

Người Việt Nam đang sinh sống tại Nhật Bản cần đặc biệt lưu ý tuân thủ đúng tư cách cư trú và phạm vi công việc được phép; không làm việc quá giờ, làm sai ngành nghề, tự ý bỏ nơi tiếp nhận hoặc tham gia lao động bất hợp pháp.

Các tài khoản ngân hàng, thẻ ATM, SIM điện thoại, thẻ cư trú hay ví điện tử là những thông tin và tài sản cá nhân cần được bảo vệ. Tuyệt đối không bán, cho mượn hoặc để người khác sử dụng, bởi chúng có thể bị lợi dụng vào các hoạt động lừa đảo, rửa tiền hoặc các hành vi vi phạm pháp luật khác.

Cộng đồng cũng cần cảnh giác với những lời mời chào như “việc nhẹ, lương cao”, nhận hàng hộ, rút tiền hộ, mua hàng hộ, đứng tên thuê nhà, mở tài khoản hoặc chuyển tiền cho người không rõ danh tính. Trong một số trường hợp, người tham gia có thể vô tình trở thành mắt xích trong các hoạt động phạm pháp.

Bên cạnh đó, không nên nhận xách hộ thuốc, thực phẩm, bưu kiện hoặc hàng hóa khi không biết rõ nguồn gốc và thành phần bên trong. Việc chấp hành pháp luật giao thông cũng cần được đặc biệt coi trọng, nhất là không lái xe sau khi sử dụng rượu bia, không giao xe cho người không đủ điều kiện và không tự ý rời khỏi hiện trường khi xảy ra tai nạn.

Khi bị bắt, tạm giữ hoặc phát sinh tranh chấp, người dân cần chủ động yêu cầu phiên dịch, luật sư và đề nghị thông báo cho cơ quan đại diện Việt Nam khi cần thiết. Không nên ký vào giấy tờ khi chưa hiểu rõ nội dung và hậu quả pháp lý của văn bản.

HIỂU ĐÚNG VỀ XỬ PHẠT, QUYỀN LỢI VÀ CÁC THỦ TỤC PHÁP LÝ

Một nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là việc “đóng phạt” khi xảy ra vi phạm. Theo nội dung được trao đổi tại cuộc họp, việc nộp tiền phạt không đồng nghĩa với việc mọi trách nhiệm pháp lý đều tự động chấm dứt.

Tùy theo tính chất và mức độ của vụ việc, cơ quan có thẩm quyền có thể áp dụng các biện pháp khác nhau như yêu cầu giải trình, điều tra, tạm giữ, xử phạt hành chính, tịch thu tang vật, yêu cầu khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại hoặc tiến hành các thủ tục pháp lý khác theo quy định.

Đặc biệt, đối với các vụ việc liên quan đến cư trú, lao động bất hợp pháp, sử dụng tài khoản ngân hàng cho mục đích phạm pháp, lừa đảo, vận chuyển hàng cấm, ma túy hoặc các vi phạm giao thông nghiêm trọng, việc nộp phạt có thể chỉ là một phần trong quá trình xử lý.

Khi nhận được giấy phạt, giấy triệu tập hoặc thông báo từ cảnh sát, tòa án, cơ quan xuất nhập cảnh hay cơ quan hành chính Nhật Bản, người dân cần kiểm tra kỹ cơ quan ban hành, hành vi bị cho là vi phạm, mức tiền và thời hạn nộp phạt, các thủ tục tiếp theo cũng như quyền giải trình, khiếu nại, yêu cầu luật sư hoặc phiên dịch.

Cần đặc biệt cảnh giác trước những lời mời như “đóng tiền là giải quyết được”, “có người lo” hay yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân để “chạy” thủ tục. Không nên đưa tiền cho người môi giới hoặc người tự nhận có thể giải quyết vụ việc nếu không có căn cứ và giấy tờ chính thức.

Bên cạnh các nội dung phòng ngừa vi phạm, cuộc họp còn cung cấp thông tin liên quan đến nhiều quyền lợi thiết thực của kiều bào như quốc tịch, hộ tịch, thị thực, thừa kế, nhà đất tại Việt Nam, kết hôn và ly hôn ở nước ngoài, bảo hiểm xã hội, bảo hộ công dân và thủ tục Apostille.

Theo nội dung được phổ biến tại cuộc họp, từ ngày 11/9/2026, các giấy tờ công giữa Việt Nam và Nhật Bản đáp ứng đủ điều kiện có thể sử dụng chứng nhận Apostille, qua đó góp phần đơn giản hóa một số thủ tục giấy tờ cho người dân và doanh nghiệp.

Đồng thời, người lao động đang gặp khó khăn liên quan đến cư trú hoặc việc làm nên chủ động liên hệ cơ quan chức năng, doanh nghiệp phái cử, nghiệp đoàn, luật sư hoặc cơ quan đại diện Việt Nam để được hướng dẫn và giải quyết đúng quy định.

MỖI CÁ NHÂN CÙNG GÓP PHẦN XÂY DỰNG HÌNH ẢNH CỘNG ĐỒNG NGƯỜI VIỆT TẠI NHẬT BẢN

Bên cạnh việc tự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, mỗi người Việt Nam tại Nhật Bản cũng góp phần tạo dựng hình ảnh chung của cộng đồng.

Thời gian qua, một số vụ việc liên quan đến người Việt Nam đã nhận được sự quan tâm của dư luận tại Nhật Bản. Đây là những hành vi của một bộ phận nhỏ, vì vậy không nên quy chụp cho toàn bộ cộng đồng những người Việt Nam đang học tập, lao động, sinh sống nghiêm túc và có nhiều đóng góp tích cực cho xã hội sở tại.

Tuy nhiên, những vụ việc đáng tiếc cũng đặt ra yêu cầu cần tăng cường hơn nữa việc phổ biến kiến thức pháp luật, hỗ trợ người lao động, du học sinh và những người gặp khó khăn tiếp cận thông tin chính xác ngay từ sớm.

Để hạn chế rủi ro, cần có sự phối hợp thường xuyên giữa Đại sứ quán, các cơ quan chức năng, luật sư, doanh nghiệp, nghiệp đoàn và các hội đoàn người Việt Nam tại Nhật Bản trong việc phổ biến pháp luật bằng hình thức ngắn gọn, dễ hiểu và sát với thực tế đời sống.

Các đầu mối tư vấn, hỗ trợ pháp lý cũng cần được tăng cường để người dân có thể tìm kiếm sự trợ giúp kịp thời trước khi sự việc trở nên nghiêm trọng. Song song với đó là việc cảnh báo nhanh các hình thức lừa đảo, thủ đoạn “việc nhẹ, lương cao” và những phương thức phạm pháp mới.

Đặc biệt, bên cạnh việc cảnh báo những hành vi vi phạm, cộng đồng cũng cần lan tỏa nhiều hơn những câu chuyện tích cực về người Việt Nam sống trách nhiệm, làm việc nghiêm túc, tuân thủ pháp luật và có những đóng góp thiết thực cho xã hội Nhật Bản.

Hiểu biết pháp luật không chỉ giúp mỗi người tự bảo vệ bản thân mà còn góp phần bảo vệ gia đình, công việc và tương lai lâu dài tại Nhật Bản.

Mỗi người Việt Nam hãy cùng nâng cao ý thức trách nhiệm, hỗ trợ nhau sinh sống và làm việc đúng pháp luật, từ đó chung tay xây dựng một cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản đoàn kết, văn minh, hội nhập và ngày càng nhận được sự tin tưởng của xã hội sở tại.

………………………………….

Thông Tin Liên Hệ

Hiệp Hội Doanh Nghiệp Việt Nam tại Nhật Bản
Địa chỉ: Aoyama Tower Place 8F, 8-4-14 Akasaka, Minato-ku, Tokyo, Japan 107-0052
Hotline: +81 90-3402-9497
Website: https://vjba.jp/
Fanpage: Hiệp Hội Doanh Nghiệp Việt Nam tại Nhật Bản 一般社団法人在日ベトナム経営者協会